Apen apen mensen na
Niet alleen mensenbaby's steken hun tong uit als een boven de wieg hangende volwassene dat doet, ook apenbaby's imiteren dat gedrag. Dat levert bijzonder schattige filmpjes op.
Uiteraard omdat het onze diepe, diepe verwantschap met apen illustreert, maar vooral omdat het zo verrekte cute is, presenteer ik u het gegeven dat ook jonge rhesusaapjes imitiatiegedrag vertonen als het om gezichtsuitdrukkingen gaat. Steek je tong uit naar zo'n pasgeboren rakker, en hij zal het nadoen.
Smak met je lippen, en hij smakt mee.
)
Monkey see ..
)
.. monkey do.
Het is weer eens wat anders: je tong uitsteken tegen een baby-aapje in naam van de wetenschap. Dat is wat de Italiaanse onderzoeker Pier Ferrari en zijn collega's hebben gedaan. Doel van de Italianen: uitvinden of makakenbaby's hetzelfde imitatiegedrag vertonen als mensenbaby's en jonge chimpansees.
Dat is nieuws, omdat tot nu toe alleen van mensen en mensapen was vastgesteld dat ze vlak na de geboorte imitatiegedrag vertonen.
Bij mensen- en chimpanzeebaby's duurt de imitiatieperiode respectievelijk drie en twee maanden; rhesusaapjes doen het niet langer dan twee weken.
Maar ze doen het!
Daarmee wijst het
onderzoek van de Universiteit van Parma uit dat deze cruciale vroege vorm van sociaal leren veel eerder opdook in evolutionaire lijn der primaten dan tot nog toe werd gedacht.
De aftakking van de rhesusaapjes van onze lijn vond per slot van rekening al zo'n 25 miljoen jaar geleden plaats en de oorsprong van het imiteren ligt vrijwel zeker v처처r dat moment.
Des te groter moet uw verwondering zijn over het feit dat er zo'n innige verwantschap is tussen de rhesusapenbaby en u.
Ondanks die 25 miljoen jaar begrijpen het aapje en u elkaar.
Dat komt doordat u beiden zogeheten spiegelneuronen in de premotorische cortex inzet om elkaars gedrag 'in te voelen'.
U heeft en gebruikt overeenkomstige modules in de hersenen voor overeenkomstige cognitieve processen en overeenkomstige gedragingen.
Pasgeboren mensenbaby's apen gedurende de eerste drie maanden bepaalde gezichtsuitdrukkingen van volwassenen na. Zo steken ze, weliswaar aarzelend, hun tong uit als een boven de wieg hangende volwassene dat doet. Ook een wijd opengesperde mond kan rekenen op voorzichtige imitatie. Dat alles gebeurt dankzij spiegelneuronen, groepjes zenuwcellen in ons brein die aktief worden bij het kijken naar anderen. Door afkijken en nadoen leren mensenbaby's via de spiegelneuronen bijvoorbeeld gezichtsuitdrukkingen, is het idee.
Het was al bekend dat babychimps gezichtsuitdrukkingen van volwassen mensen kunnen imiteren. De Italianen wilden weten of jonge makaken hetzelfde gedrag vertonen. Uit eerder onderzoek was namelijk gebleken dat ook makaken groepjes spiegelneuronen in hun brein hadden. Voor het onderzoek nam een van de onderzoeker een jonge makaak op schoot, en trok de ander gekke gezichten. Pasgeboren makaken reageren niet of nauwelijks op uitgestoken tongen en opengesperde monden. Maar na drie dagen begint het imitatiegedrag. Heel voorzichtig steekt het mini-aapje af en toe zijn tong een stukje naar buiten, en dat ziet er zonder meer schattig uit. Na twee weken is het imitatiegedrag afgelopen. Bij chimpansees is die periode wat langer - twee maanden - en mensenbaby's houden het na-apen drie maanden vol.
Tot nog toe werd er vanuit gegaan dat het imitatiegedrag alleen bij mensapen zoals chimpansee en gorilla voorkwam. Het onderzoek van de Italianen toont aan dat het al veel eerder in de evolutie is ontstaan. De makaken zijn 25 miljoen jaar geleden van de stamboom afgesplitst.
Onze hersenen veranderen, door spiegelneuronen, als gevolg van het 'observeren' van anderen.
We nemen niet alleen waar wat de ander doet, voelt of ondergaat, maar tegelijkertijd wordt ons eigen neurale netwerk geactiveerd, als zouden we het gedrag en de emoties zelf vertonen, ervaren of ondergaan.
We kunnen als het ware dus letterlijk gedragingen en emoties van anderen kopi챘ren. Met name als het gedragingen, ervaringen of emoties betreft, die dicht liggen bij de gedragingen en emoties die ons al bekend zijn. Het is een van de verklaringen, waardoor wij in staat zijn anderen te begrijpen en ons in te kunnen leven. (Gallese, in druk en Wicker e.a. 2003).
In wezen wisten we dit dus theoretisch natuurlijk allang. Het is ook eenvoudiger voor te stellen; ga naar een feest toe, waar iedereen opgewekt en vrolijk is en je zal bespeuren, dat de meeste mensen daardoor ook in een vrolijk stemming komen. Of ga naar een feest toe, waar iedereen met een lang gezicht zit en somber en afgesloten voor zich uit zit te staren en voordat je het weet, zit de meerderheid van de aanwezigen ook in deze stemming.
Hetzelfde fenomeen kan men deels ook waarnemen bij situaties waar massa-emoties een rol spelen, zoals in voetbalstadions, of bij een verschijnsel, zoals Jomanda, et cetera. ( en charismatische religie natuurlijk )
Maar wat te denken van bedrijfsculturen, religieuze culturen, of nog dichter bij huis: de verhouding tussen man en vrouw en de positieve of negatieve impact hiervan, op uw emotionele huishouding en die van uw kinderen!
De impact, die ouders, opvoeders en omgeving kunnen hebben, zowel via openlijk gedrag, als ook middels gezichtsuitdrukkingen, 'verborgen' emoties en spanningen, et cetera. is dus op meerdere gebieden enorm. En dit heeft uiteraard weer belangrijke gevolgen voor onder andere ons sociaal gedrag.
Daarom is het ook zo belangrijk om te zorgen, dat u zelf goed in uw vel blijft zitten en daar ook in probeert te blijven; dus dat u in psychologisch en emotioneel opzicht op de juiste weg blijft zitten, ongeacht al de stoorzenders die u om u heen heeft.
Een moeilijke, zo niet onmogelijke opgave, volgens veel mensen.
Wij vinden van niet. Het vraagt echter wel om geduld en tijd, om deze weg te vinden en te onderzoeken en uiteindelijk ook op die weg te blijven. En dat is eigenlijk nog het moeilijkste met al die stoorzenders om u heen. Maar ook daarmee kunt u leren om mee om te gaan.
http://www.syntyche.nl/spiegelneuronen.html
De spiegelgalerij in onze hersenen
Reiner Van Hove
http://www.kuleuven.be/ck/2005_06/08/ck17-08-spiegelneuronen.php
Veel neurofysiologen beschouwen het als de heilige graal in hun vakgebied: de ontdekking van spiegelneuronen.
Dat zijn neuronen die op dezelfde manier reageren bij het uitvoeren van een handeling als bij het zien van dezelfde handeling bij een ander.
Ook andere wetenschappers wierpen zich gretig op de vondst: sinds de ontdekking ervan zo’n tien jaar geleden, zijn de spiegelneuronen ingeroepen als verklaring voor een resem fenomenen en processen in allerhande disciplines.
Veel van die gevolgtrekkingen zijn voorbarig, maar een onderzoeksgroep van het Laboratorium voor Neuro- en Psychofysiologie heeft aanwijzingen gevonden dat spiegelneuronen wel degelijk een rol gespeeld kunnen hebben bij de ontwikkeling van taal.
De resultaten van hun onderzoek werden gepubliceerd in Science.
De spiegelneuronen werden bij toeval ontdekt door wetenschappers van de Universiteit van Parma, die de neuronenactiviteit bestudeerden in de hersenen van makaken die kleine en grote voorwerpen — rozijnen en appels — oppakten. De researchers stelden tot hun eigen verbazing vast dat sommige neuronen ook ‘vuurden’ als de apen niet zélf iets deden, maar toekeken terwijl de onderzoekers voordeden wat er van ze werd verwacht.
Met behulp van fMRI-scans (functional magnetic resonance imaging) werd ook bij de mens een complex systeem van spiegelactiviteit gevonden.
“De ontdekking van onze Italiaanse collega’s kreeg enorm veel weerklank in onderzoeksgebieden als de gedragswetenschappen en de sociale wetenschappen”, zegt professor Guy Orban, één van de onderzoeksdirecteurs van het Laboratorium voor Neuro- en Psychofysiologie.
“De spiegelneuronen worden gezien als een toegangspoort voor het verstaan van interactie, empathie, imitatie… Maar het onderzoek is nog jong, dus al te vergaande conclusies zijn niet op hun plaats.â€
Een team van het labo zette, in samenwerking met collega’s uit Parma, alvast een stap verder. Onderzoeker Koen Nelissen:
“Tot nu toe werd aangenomen dat het spiegelsysteem van de apen heel eenvoudig was vergeleken met dat van de mens, maar die vaststelling had vooral met verschillende meettechnieken te maken. Voor onze studie met makaken gebruikten we magnetische beeldvorming, waardoor we een betere vergelijking kunnen maken met de mens. We zijn tot de vaststelling gekomen dat het systeem bij de apen complexer is dan tot nu toe aangenomen werd, en dus niet zoveel verschilt van dat bij de mens.â€
Robot
De onderzoekers toonden makaken video’s waarin een voorwerp gegrepen wordt. Daarbij gingen ze onder andere na of een menselijke hand en een robothand andere resultaten opleveren, en of het een verschil uitmaakt of je de hele handelende persoon laat zien of alleen de hand.
Vooral die laatste parameter — die genegeerd was in vorig onderzoeken — leverde nieuwe inzichten op.
Nelissen: “Tot dusver was alleen in één bepaalde zone van de premotor cortex activiteit van spiegelneuronen vastgesteld. Wij vonden nieuwe gebieden waarin ze actief zijn. Uit de functionele analyse blijkt dat in verschillende gebieden in de frontale hersenlob op verschillende manieren een representatie gemaakt wordt van handelingen van anderen. Een eerste spiegelsysteem heeft de context van de handeling nodig, en is alleen actief wanneer de hele actor in beeld is. Een tweede systeem is abstracter, en registreert de handeling zonder object en persoon.”
Orban: “Dat is een bijzonder interessante vaststelling, omdat de hersengebieden van dat abstracte systeem overeenkomen met menselijke hersengebieden die een rol spelen bij spraak. Het is dus mogelijk dat we bij de apen de prelinguïstische basis hebben ontdekt waaruit de abstracte beschrijving van een handeling is ontwikkeld die nodig is voor taal.”
Het onderzoek naar spiegelneuronen kan op termijn ook leiden tot een beter begrip — en daardoor ook een betere behandeling — van aandoeningen als schizofrenie en autisme
http://www.tbaplus.nl/content/Trouw051205.pdf#search=%22spiegelneuronen%20%22
.Een andere toepassing waaraan gedacht en gewerkt wordt, zijn prothesen die rechtstreeks door de hersenen aangestuurd kunnen worden.
Het Science-artikel kunt u lezen op
http://www.sciencemag.org/cgi/reprint/310/5746/332.pdf
Spiegelneuronen werken niet goed bij autisten
Onderzoek heeft aangetoond dat bij autisten de spiegelneuronen niet goed werken, aldus het dagblad Trouw. Autisten zouden daarom wel in staat zijn om andermans emoties te zien, maar zijn niet in staat zijn om de lading van die emoties op waarde te schatten.
In het onderzoek werden twee groepen kinderen onderworpen aan een proef waarbij hen gezichtsuitdrukkingen werden getoond, die ze vervolgens moesten nadoen. Beide groepen bleken in staat de uitdrukkingen na te bootsen, maar bij de autisten bleken de hersencellen die het inlevingsvermogen bepalen nauwelijks te functioneren.
Deze (her)ontdekking van spiegelneuronen is kortom van essentieel belang voor de wetenschap psychologie.
de spiegelneuronen voor de psychologie zullen doen, wat DNA voor de biologie heeft gedaan, namelijk voor een raamwerk zorgen, van waaruit een leger aan, tot nog toe 'mysterieuze', geestelijke vermogens verklaard kan worden
Apenzuigelingen goed in na-apen
Wat baby’s van mensen en chimps kunnen, kunnen resusaapjes ook
Pasgeboren resusaapjes imiteren menselijke gebaren.
Steek je tong uit, en het kleine aapje doet het precies na. Daarmee is imitatiegedrag van pasgeborenen niet langer het exclusieve domein van mensen
en mensapen.
Door Sander Voormolen
Drie dagen oude resusaapjes (Macaca mulatta) kopi챘ren de gebaren en gezichtsuitdrukkingen van een menselijke experimentator
De nieuwe ontdekkingen zijn van belang voor de juiste interpretatie van de functie van imitatiegedrag bij zuigelingen.
Onderzoekers opperden eerder dat het zuigelingen kan helpen individuen te herkennen of dat het volwassenen kan verleiden meer zorg te besteden aan de
zuigeling, doordat het imitatiegedrag meer aandacht trekt dan bijvoorbeeld huilen.
In een breder verband wordt het belang van imitatie bij zuigelingen ook wel verklaard als een uitstekende methode om ervaringen en vaardigheden van
een oudere generatie over te dragen op een jongere.
De onderzoekers van het Italiaans-Amerikaanse team denken dat het gedrag bij resusapen vooral fungeert als ‘sociale smeerolie’.
Het smakken met de lippen is een belangrijk gebaar onder makaken die elkaar zo duidelijk maken dat zij vriendschappelijke bedoelingen hebben.
Het gebaar wordt veel gemaakt tijdens het elkaar naderen van twee resusapen en tijdens het vlooien.
Jonge resusapen leren dit belangrijke gedrag door het te kopi챘ren van hun moeder. Het team van onderzoekers heeft het lipsmakgedrag inderdaad
waargenomen tijdens de interactie van een moeder met haar jong.
Dit was in een semi-natuurlijke omgeving, waarbij de dieren op een groot buitenterrein in een sociale groep leefden.
Eerder onderzoek van Ferrari had al aangetoond dat resusapen net als mensen en mensapen zogeheten ‘spiegelneuronen’ bezitten.
Dit zijn motorische zenuwcellen die actief worden bij het zien van bewegingen door anderen. De onderzoekers wisten al dat de ‘bedrading’ aanwezig
was en hebben nu het bijbehorende gedrag aangetoond.
Dat het zo lang onontdekt bleef, komt wellicht doordat de gevoelige periode voor imitatie bij jonge resusaapjes heel kort is.
Bij aapjes van een week oud werd het imitatiegedrag al zwak en bij een leeftijd van twee weken was het geheel verdwenen.
Bij mensen duurt de periode twee tot drie maanden, bij chimps ruim twee maanden.
Een filmpje laat zien dat een resusjong met zijn moeder aan het lipsmakken is. (Foto PLOS Biology)
en verder
De Lier-vogel imiteert ALLES : van andere vogels tot en met kettingzagen
DAVID ATTENBOROUGH
VIDEO
)
